Nghi lễ đằng sau cái khoái

Có rất nhiều thương hiệu rượu nổi tiếng, mỗi miền quê lại có một loại khác nhau, ví dụ như: ngoài bắc có rượu làng Vân, phía trong có Bầu Đá,…….. Tôi mạn phép gọi chung rượu gạo là Quốc Lủi.

Người nào biết cách thưởng thức cuốc lủi khi cầm vào chai rượu đều nhẹ nhàng, mân mê, đưa mấy ngón tay xoa bụi ở vỏ chai cho sạch. Dốc ngược chai rượu lên rồi soi ra sáng xem tăm rượu sủi ra sao, nước rượu trong thế nào. Vớ được chai rượu trong, sủi tăm li ti thì ngắm nghía còn chán trước khi rót rượu. Như thể muốn kìm nén cơn thèm để sau đó được say hơn!

Thế rồi sau khi thấy là rượu này đáng uống, các anh chàng loanh quanh đi tìm cái chén cho hợp ý. Phải là chén sứ, chén sành, sứt miệng cũng được nhưng không nên có quai. Chén có quai là chén để uống trà, vì trà nóng mới cần đến nó. Nếu không thì chẳng thà ngửa miệng, vít cổ chai mà tu còn hơn. Tay trái nhấc cái nút lá, tay phải đưa miệng chai qua mũi để ngửi cái hương gạo quanh quẩn mãi trong chai. Cuốc lủi khác vodka ở chỗ vẫn còn hương gạo. Do vodka được lọc vài lần qua than củi gỗ bạch dương nên chẳng còn mùi vị gì cả. Một điểm khác nữa ấy là uống cuốc lủi thì chẳng cần để lạnh vài tiếng như vodka hay đun nóng như rượu Tàu hoặc sake của Nhật. Cứ tiện lúc nào là uống lúc đó, như thế hợp với cái xuề xòa của người dân quê hơn.

Uống một mình, các cụ gọi là “độc ẩm”, thì chẳng cần chạm chén với ai. Cùng lắm lúc đã ngà ngà thì chạm chén vào cổ chai cho vui tai. Nhưng nếu là “đối ẩm” hay “quần ẩm” thì lại phải cẩn thận chuyện chạm chén thế nào cho nó ra cái thân thế của mình. Chạm với người trên chớ có nâng chén cao hơn chén của bậc cha chú. Chạm với người dưới chớ có đặt trôn chén lên miệng chén của bậc cháu con. Như thế cũng là đối nhân xử thế hợp lẽ vậy. Chạm rượu chỉ nên khẽ “cách” một tiếng, nhẹ nhàng đừng để sánh rượu ra ngoài. Như thế là không biết tôn trọng cái “tinh của gạo”, vốn có được từ sự vất vả một nắng hai sương.

Nhấp hơi rượu đầu tiên vào miệng thì chỉ là một chút nhỏ thôi. Chép chép miệng vài tiếng như để vị rượu ngấm vào đầu lưỡi. Nuốt xong thì lại phải “khà” một tiếng. Rượu ngon thì “khà” to, chắc là do hơi rượu nóng quá nên “khà” to cho đỡ rát họng. Rượu trung bình thì “khà” nhỏ. Rượu dở thì nhăn mặt, thậm chí phun phì phì. Bậc trên “khà” đã to rồi thì kẻ dưới cho dù rượu ngon đến mấy cũng phải “khà” nhỏ hơn một chút cho nó phải phép. Thế nào là rượu ngon thì cũng khó tả. Phần nhiều là do cảm nhận của người uống mà thôi. Người ta hay dùng những từ “chua”, “nhạt” để tả rượu không ngon. Ai mà được uống rượu ngon ngay từ lần đầu uống rượu thì kể như đã có thể tự coi mình là người may mắn trong cuộc đời.