ĐÈN ĐƯỜNG Ở PHỐ CHÚNG TÔI

Chúng ta có quyền đòi hỏi cao hơn, nhưng theo tôi, thiết kế ba cấp độ tín nhiệm là một lựa chọn thông minh trong môi trường chính trị Việt Nam. Nên nhớ là phải mất 12 năm, kể từ khi quyền này được đưa vào Luật Tổ chức Quốc hội, 11-2001, Quốc hội mới có cơ hội để tập dượt và tỷ lệ phiếu cũng cho thấy các đại biểu đã không hoàn toàn là nghị gật. Tôi nghĩ, chúng ta nên "đọc" ý chí của Quốc hội một cách "chính trị" hơn, tỷ lệ phiếu "tín nhiệm cao" cho thấy ai được tín nhiệm và ai đã bị Quốc hội bất tín nhiệm. Vấn đề là Bộ chính trị sẽ để huề cả làng hay thay thế vài ba bộ trưởng có số phiếu "tín nhiệm cao" dưới 50% để cho người dân Việt Nam vui thêm mấy bữa.

Cho nên, các bác mà còn bức xúc, thì đọc qua cái truyện dưới đây nhé! Nói chuyện cao xa làm gì? Dân đen, về cơ bản, cần có cái bóng đèn đường sáng đúng lúc, thế là tín nhiệm cao rồi!

ĐÈN ĐƯỜNG Ở PHỐ CHÚNG TÔI

 Azit Nêxin( Thổ Nhĩ Kì)

Dân phố chúng tôi than phiền với nhau rằng, tại sao bốn năm mới có một lần bầu cử quốc hội. Bạn nghĩ rằng chắc chúng tôi có người đại biểu nào đó làm chỗ dựa và lá chắn che chở cho cả khu phố chứ gì. Không có đoạn đó!... Hay là chúng tôi muốn giới thiệu đại biểu người phố mình. Làm gì có chuyện ấy. Các vị đại biểu không đến phố chúng tôi, mà có vị nào ngẫu nhiên lạc vào thì khó lắm, bởi đường ở đây ô tô không đi được, tàu điện không có, xe ngựa thì không, đến các chú la còn khó đi nữa là.

Nếu bạn có dịp đi bộ trên phố này thì đừng mang theo đồng hồ bỏ túi, nó sẽ bị chết dọc đường đấy. Bộ óc của một người văn minh dù có giỏi tưởng tượng đến đâu, cũng không thể nghĩ rằng trong một thành phố to lớn như thế lại có một con phố tồi tàn đến mức đọ này.

Thế mà hằng ngày dân phố chúng tôi vẫn phải đi lại trên con đường la không đi nổi ấy. Biết làm thế nào được. Các cô gái đành phải xách dép, vén váy mà đi. Các cháu nhỏ chân trần đành bì bõm lội chứ biết làm sao.

Mà việc quốc gia đại sự thì dân phố chúng tôi làm thế nào mà với tới được. Chính vì thế mà người dân không muốn cứ bốn năm mới bầu cử đại biểu quốc hội một lần.

- Này các bạn, tôi thử khuyến cáo họ, Các bạn có biết mình là ai không? Các bạn có biết thế nào là bầu cử không? Và có hiểu các vị đại biểu là những người nào không?

Bạn cũng hãy thử mà xem, thật khó lòng mà giải thích cho họ được. Cũng phải thôi, họ không muốn biết gì hết. Chính bởi thế nên họ mới phải đi lại trên con đường la chẳng thèm đi này.

- Thôi được, tôi nói, nếu các bạn không muốn bốn năm một lần bầu đại biểu quốc hội thì tám năm một lần được không?

- Không, họ trả lời, thời hạn phải ngắn hơn!

- Thế thì hai năm một lần, được không?

- Vẫn quá lâu, thưa ông. Mong sao tối nào cũng bầu cử. Cứ nhá nhem tối là bầu cử.

- Ôi chà chà, tôi thở dài, thế thì có mà điên.

Phố tôi thật lạ kỳ, nhà nào cũng nợ nhiều như lông lươn.Đang là chủ nhà, bị tống ra ngoài đường thành người vô gia cư là chuyện thường tình. Ngày nào cũng có nhà bị chủ nợ đến phá cửa ầm ầm. Cánh cửa nhà nào nhà nấy không còn một chỗ trống nào để người bán sữa, người bán bánh mì người gánh nước thuê lấy dao nhíp, bút chì hay phấn gạch dấu ghi nợ. Từ lúc gà gáy sáng cho đến trưa, chúng tôi tỏa đi các nơi kiếm kế sinh nhai. Trưa về khắp nơi ầm ĩ cảnh mẹ đánh chửi con. Tiếp sau đó đến lượt thằng lớn đánh thằng bé, chí chóe cho đến tận chiều. Lúc ấy các bếp bắt đầu tỏa ra mùi hành phi thơm nức, xen lẫn trong những câu chuyện ngồi lê đôi mách, tin đồn nhảm nhí và cũng chính là lúc những người phụ nữ lắm mồm không quên chửi mắng nhau ầm ĩ ngoài đường. Thế vẫn chưa thỏa, từ chập tối cho đến sáng, ở nhà họ lại tiếp tục cãi nhau với các ông chồng.

Trên quả đất này chiến tranh thế giới đã kết thúc, đó là chuyện của nơi khác, người khác. Ở phố chúng tôi chiến tranh vẫn còn tiếp diễn là như vậy.

Nói ngắn gọn: dân phố tôi bởi phải chịu đựng quá nhiều điền bất hạnh, bi đát, lo âu nên đã biến thành người điên hết.

Tôi lại tiếp tục khuyến cáo họ:

- Này các bạn, phải chăng đêm nào cũng tổ chức bầu cử được à?

Hóa ra cốt lõi câu chuyện là ở chỗ khác. Đầu đuôi là như thế này. Ở góc phố tôi có một cột đèn đường. Mà nói đúng ra thì không thể gọi nó là đèn được nữa. Bởi bóng đèn không có đã đành, hộp cũng mất đằng hộp, thế thì mặt kính lấy chỗ đâu mà lắp. Nói tóm lại, gọi là cột đèn nhưng chỉ còn trơ cái cột sắt.

Dân phố tôi từ lâu đã quên mất rằng: nhiệm vụ của cái cột đèn này là chiếu sáng con phố! Cái cột sắt dưới mắt lũ trẻ trở thành một cái cây, trên ngọn có tổ quạ. Chúng tưởng tượng ra thế để thi nhau bắn súng cao su lên đó.

Ai đã dựng cột đèn này? Một nhà hảo tâm nào đó? Một tổ chức từ thiện? Nhà nước? Chính phủ? Tòa thị chính? Chúng tôi không biết rõ. Cột đèn được xây dựng từ bao giờ và để làm gì thì chúng tôi cũng mù tịt nốt. Chỉ thấy các cụ già cao tuổi kể lại rằng, từ khi vua Resad lên ngôi đã thấy cột đèn này chiếu sáng. Đến khi nhà nước công bố hiến pháp, nõ cũng sáng được một hai đêm. Thế còn vào dịp nước Cộng hòa ra đời, nó có sáng hay không thì chưa rõ.

Có người quả quyết có sáng, số người khác lại bảo rằng không.

Giờ thì ta hãy nghe người dân phố tôi nói tiếp về cột đèn này. Một "già phố" nói:

- Các bạn có nhớ cuộc bầu cử cách đây không lâu không? Đúng vào ngày ấy người ta lắp hộp đèn, rồi đặt vào trong đó cái đèn ga đủ sáng đúng một đêm. Phố tôi nhộn nhịp hẳn lên. Sau ngày ấy đến nay, đèn lại không sáng nữa.

Đến đây, ơn Chúa, tôi đã hiểu cả. Tôi hiểu tại sao người dân phố tôi muốn tối nào cũng có bầu cử - có thế thì cột đèn mới sáng. Thú thực, tôi sẵn sàng chia sẻ ước mong ấy của họ.